طلای آبشده چیست و چگونه تولید میشود؟
طلای آبشده یکی از رایجترین انواع طلا در بازار سرمایهگذاری است که از ذوب کردن طلاهای قدیمی، شکسته، دستدوم یا بنکداریشده به دست میآید. این طلا هنوز وارد مرحله ساخت زیورآلات جدید نشده و به صورت قطعات ذوبشده یا «ریژه» در بازار معامله میشود.
بسیاری از سرمایهگذاران، طلای آبشده را به دلیل نداشتن اجرت ساخت، نقدشوندگی بالا و قیمت مناسبتر نسبت به طلای نو انتخاب میکنند. اما پشت این قطعه کوچک طلا، یک فرآیند تخصصی و دقیق وجود دارد که آشنایی با آن میتواند به خریداران کمک کند با اطمینان بیشتری معامله کنند
مراحل تولید طلای آبشده
مرحله اول: جمعآوری و تفکیک طلاهای شکسته
در ابتدا طلاهای مستعمل، شکسته یا بدون استفاده جمعآوری میشوند. این طلاها ممکن است شامل زیورآلات قدیمی، النگوهای شکسته، تکههای طلا یا حتی مصنوعات بنکداری باشند.
در این مرحله طلاها بر اساس رنگ، عیار و نوع آلیاژ دستهبندی میشوند؛ زیرا ترکیب فلزات موجود در هر قطعه روی عیار نهایی طلای آبشده تأثیر مستقیم دارد.
مرحله دوم: ذوب طلا در آزمایشگاه ریگیری
پس از تفکیک، طلاها وارد کورههای مخصوص ذوب میشوند. دمای ذوب طلا حدود ۱۰۶۴ درجه سانتیگراد است و در این مرحله فلزات کاملاً به حالت مذاب درمیآیند.
برای تعیین دقیق عیار و جداسازی ناخالصیها، آزمایشگاهها از روشهای تخصصی مانند «کوپلاسیون» استفاده میکنند.
کوپلاسیون یکی از دقیقترین روشهای عیارسنجی طلاست که در آن فلزات اضافی مانند نقره، مس و سایر آلیاژها از طلای خالص جدا میشوند تا درصد واقعی طلای موجود مشخص شود.
مرحله سوم: ریختهگری و تولید ریژه
بعد از ذوب کامل، طلای مذاب داخل قالبهای مخصوص ریخته میشود تا به شکل شمش کوچک یا «ریژه» دربیاید.
ریژه همان قطعه اصلی طلای آبشده است که در بازار خرید و فروش میشود و هر قطعه وزن و مشخصات مخصوص به خود را دارد.
مرحله چهارم: نمونهبرداری برای عیارسنجی
پس از سرد شدن ریژه، حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ سوت از قطعه اصلی توسط قیچی مخصوص دستهبلند یا ابزار برش صنعتی جدا میشود.
این نمونه به آزمایشگاه تحویل داده میشود تا عیار دقیق آن بررسی شود.
دلیل این نمونهبرداری، اطمینان از یکنواخت بودن عیار در تمام بخشهای ریژه است.
مرحله پنجم: عیارسنجی و ثبت انگ
آزمایشگاه با استفاده از روشهایی مانند کوپلاسیون یا دستگاههای پیشرفته عیارسنجی، درصد خلوص طلای آبشده را مشخص میکند.
پس از تأیید عیار، یک کد مخصوص روی قطعه اصلی حک میشود که به آن «اَنگ» میگویند.
این انگ نشاندهنده هویت و اعتبار طلای آبشده است و مشخص میکند که قطعه موردنظر در آزمایشگاه معتبر عیارسنجی شده است.
نکته مهم اینجاست که معمولاً آبشدههای با وزن پایین، مخصوصاً زیر ۲۰ تا ۳۰ گرم، در بسیاری از آزمایشگاهها انگ رسمی دریافت نمیکنند؛ زیرا وزن پایین ممکن است دقت عیارسنجی و صرفه اقتصادی فرآیند ریگیری را کاهش دهد.
به همین دلیل آبشدههای انگخورده معمولاً اعتبار و نقدشوندگی بیشتری در بازار دارند.
همچنین برخلاف تصور بسیاری از افراد، عیار طلای آبشده لزوماً همیشه ۷۵۰ نیست.
عیار آبشده میتواند اعدادی مانند ۷۴۰، ۷۵۲، ۷۶۰ یا حتی ۷۸۰ باشد؛ زیرا عیار نهایی کاملاً به ترکیب طلاهای ذوبشده بستگی دارد.
طبق قوانین و استانداردهای اتحادیه طلا، عیار طلای آبشده نباید کمتر از ۷۳۵ باشد، اما بالاتر از این عدد میتواند متغیر باشد و هر آبشده عیار مخصوص به خود را داشته باشد
مرحله ششم: تحویل پاکت و کد آزمایشگاهی
در پایان، قطعه اصلی طلای آبشده داخل پاکت مخصوص آزمایشگاه قرار میگیرد. روی این پاکت اطلاعات مهمی ثبت میشود، از جمله:
• کد آزمایشگاه
• شماره ریژه
• عیار دقیق
• وزن
• تاریخ عیارسنجی
شماره درجشده روی پاکت دقیقاً مطابق با انگ حکشده روی آبشده است و خریداران میتوانند برای استعلام اصالت و عیار، به سایت reygiri.com مراجعه کنند.
نکته مهم دیگر این است که هر کد و پاکت آزمایشگاهی معمولاً فقط تا یک ماه اعتبار دارد و پس از آن، آبشده باید دوباره ریگیری و عیارسنجی شود.
دلیل این موضوع، قوانین اتحادیه طلا و جواهر است؛ زیرا طلای آبشده باید وارد چرخه تولید و ساخت مجدد شود و اعتبار عیار آن نیاز به بهروزرسانی دارد.
به همین دلیل در بازار به این نوع معاملات «آبشده شرطی» نیز گفته میشود؛ یعنی عیار ثبتشده آن به شرطی معتبر است که در صورت گذشت زمان یا معامله مجدد، دوباره توسط آزمایشگاه ریگیری و تأیید شود
چطور طلای آبشده اصل را از فیک تشخیص دهیم؟
یکی از مهمترین دغدغههای خریداران، تشخیص اصل بودن طلای آبشده است. از آنجایی که امکان تقلب در بازار وجود دارد، آشنایی با چند نکته ضروری است.
۱. بررسی انگ و کد ریگیری
مهمترین نشانه اصالت طلای آبشده، انگ حکشده روی قطعه است. این کد باید:
• واضح و خوانا باشد
• با اطلاعات روی پاکت مطابقت داشته باشد
• در سایت reygiri.com قابل استعلام باشد
اگر کد در سایت ثبت نشده باشد یا اطلاعات آن مغایرت داشته باشد، احتمال جعلی بودن یا دستکاری وجود دارد.
۲. خرید آبشده بدون پاکت ریسک بالایی دارد
برخی افراد سودجو ممکن است آبشدههایی با عیار پایین یا ناخالص را بدون پاکت آزمایشگاهی وارد بازار کنند.
به همین دلیل خرید آبشده بدون پاکت معتبر و بدون استعلام، مخصوصاً برای افراد غیرمتخصص، توصیه نمیشود.
۳. امکان جعل انگ و پاکت وجود دارد
در برخی موارد ممکن است:
• انگ جعلی روی قطعه حک شود
• پاکت آزمایشگاهی جعل شود
• یا حتی بخشی از آبشده پس از ریگیری تراشیده و دستکاری شود
به همین دلیل خرید از فروشنده معتبر و دارای مجوز اهمیت بسیار زیادی دارد
دیدگاهتان را بنویسید